مشخص است که شما نمی‎خواهید با یک شرایط دندانپزشکی روبه‎رو شوید که به چسب دندان نیاز داشته باشد چون شما همه تلاش خود را می‎کنید تا از دندان‎های خود مراقبت کنید. دوبار در روز مسواک می‎زنید. مراقب چیزهایی که گاز می‎گیرید هستید. بطور منظم از نخ دندان استفاده می‎کنید. هر از چند گاهی به دندانپزشکی می‎روید.

چسب دندان: روشی جدید برای درمان دندان‏های شل، ترک خورده و شکسته

از چسب دندان در ارتودنسی‎های ثابت استفاده می‏شود.

اگر دندان شما شکسته شده باشد و بخواهید آن‎را درمان کنید، شاید چسباندن آن با چسب کاردستی وسوسه انگیز باشد اما این کار را شما نباید انجام دهید.

چسب مخصوصی برای این‏کار وجود دارد که به آن چسب دندان می‎گویند. دندانپزشکان از آن برای درمان دندان‎های شکسته و جلوگیری از آسیب بیشتر استفاده می‎کنند.

چسب دندان چیست؟ از چه چیزی ساخته شده است؟ چگونه به ترمیم دندان کمک می‎کند؟ برای پاسخ به این سوالات، ادامه مقاله را بخوانید.

اگر می‎خواهید بطور موقت دندان خود را در خانه ترمیم کنید، راهنمای ما را در مورد کیت‎های ترمیم دندان در خانه بخوانید.

فهرست مطالب

  1. چسب دندان چیست؟
  2. چسب دندان چگونه کار می‏کند؟
  3. نوع چسب دندان: دائمی در مقابل موقتی
  • چسب دندان موقت
  • چسب دندان دائمی
  1. نوع چسب دندان: ترکیب
  • چسب گلاس آینومر
  • چسب بیوسرامیک
  • چسب زینک اکساید
  • چسب روی فسفات
  • چسب رزین چسبنده
  • چسب رزین زیبایی
  1. دندانپزشکان چسب دندان را چگونه انتخاب می‏کنند؟
  • طول عمر
  • دوام
  • زیبایی شناسی
  1. روش استفاده از چسب دندان
  2. آیا می توانید از چسب (superglue)به عنوان چسب دندان برای ترمیم دندان استفاده کنید؟
  3. نتیجه گیری
  4. سوال متداول
  • از چه چسبی می‏توانید روی دندان استفاده کنید؟
  • چگونه می‏توان با چسب دندان موقتی از تاج دندان مراقبت کرد؟
  • تاج من با چسب موقت چسبانده شد و افتاد. آیا باید دوباره به دندانپزشکی بروم؟ یا می‎توانم آن‎را دوباره خودم بچسبانم؟

چسب دندان چیست؟

چسب دندان به عنوان سیمان دندان یا چسب تاج دندان هم شناخته می‎شود. دندانپزشک از چسب دندان برای اتصال ایمپلنت یا ترمیم دندان (بریج ثابت، روکش یا تاج دندان) استفاده می‎شود. می‎توان چسب دندان را بدون نسخه از داروخانه خرید اما این درمان فقط برای موارد موقتی است.

چسب‎های دندانی، ویژگی‎های شیمیایی منحصربه‎فردی دارند که به هدف آن‎ها کمک می‎کند. برای اطمینان از این‎که ترمیم دندان با دقت انجام شده است، چیزی که چسبانده شده باید در دهان شما بماند.

چسب دندان باعث درمان کوتاه مدت دندان‎های ترک خورده، روکش‎های آسیب دیده و تاج‎های شکسته می‎شود. البته محصولات جدیدی هم وجود دارد که برای درمان دائمی مورد استفاده قرار می‎گیرند.

بیایید نگاه کوتاهی به عملکرد چسب دندان بیندازیم.

چسب دندان چگونه کار می‏کند؟

چسب دندان بادوام بوده و دارای مقاومت هنگام فشار است. بعضی از چسب‎های دندان، پیوندهای شیمیایی ایجاد می‎کنند. چسب دندان زیر تاج دندان بوده و فشاری که روی آن وارد می‎شود، آن‎را به‎هم می‎چسباند. پیوند شیمیایی بین چسب و تاج، مقاومت بیش‎تری به‎وجود می‎آورد و در مقایسه با چسبی که پیوند ایجاد نمی‎کند، احتمال شکستن کم‎تری دارد.

چسب دندانی که پیوند شیمیایی دارد، مقاومت بالایی دارد پس ممکن است در هنگام برداشته شدن برای ترمیم یا عوض کردن باعث مشکل شود.

چسب دندانی قوی، برای کسانی‎که دندان قروچه دارند، گزینه خوبی است چون باعث ثبات تاج‎ها شده و آن‎ها را برای مدت زمان طولانی سالم نگه می‎دارد.

انواع چسب دندان: دائمی در مقابل موقتی

چسب دندانپزشکی بر اساس کاربردهای آن به سه نوع مختلف طبقه بندی شده است.

نوع سیمان کاربرد
نوع I (a) دارای دانه‎های ریز برای چسباندن
نوع I (b) دارای دانه‎های متوسط برای ارتودنسی
نوع II برای ترمیم استفاده می‎شود.
نوع III برای قسمت‎های لایه یا پایه‎ای استفاده می‎شود.

چسب دندان برای تاج‏ها و ترمیم‏های دیگر، بر اساس مدت زمان استفاده (دائمی و موقت) و ترکیب متفاوت آن‎ها، طبقه‏بندی می‎شود.

بسته به مدت زمان استفاده از آن‎ها دو نوع چسب دندان وجود دارد:

  • چسب دندان موقت
  • چسب دندان دائمی

چسب دندان موقت

چسب موقتی، چسبی است که برای درمان تاج و بقیه ترمیم‎ها برای مدت زمان کوتاه استفاده می‏شود. یک دندانپزشک برای این‎که واکنش دندان‎های شما را نسبت به ترمیم ببیند، از این نوع چسب تاج دندان استفاده می‏کند.

چسب‎های موقت معمولاً از اوژنول، روغن زیتون و پودر زینک اکساید ساخته می‏شوند.

چسب دندانپزشکی موقت ویژگی‎هایی دارد که عبارتند از:

  • چسبندگی خوبی روی دندان‏ها و همچنین تاج‏های دندانی ایجاد می‎کند.
  • به راحتی توسط بافت اطراف تحمل می‏شود.
  • حذف آن آسان است.
  • از دندان آسیب دیده محافظت کرده و حساسیت را کم می‎کند.
  • بزاق باعث حل شدن آن می‎شود پس چسب موقت باید 3 تا 6 هفته بعد با چسب دائمی عوض شود.
  • مقاومت کمی دارد.

چسب دندان دائمی

چسب دندان: روشی جدید برای درمان دندان‏های شل، ترک خورده و شکسته

از چسب دندان برای ترمیم دندان استفاده می‎شود.

چسب دندان دائمی نوعی چسب دندان است که برای درمان دائمی انواع ترمیم‏های دندانی استفاده می‏شود. بر خلاف چسب دندانپزشکی موقتی، چسب دندان دائمی از مواد سخت و شکننده‏ای ساخته شده که از مخلوط کردن مایع و پودر با هم درست می‏شود.

ویژگی‎های چسب دندان دائمی عبارتند از:

  • این یک پیوند محکم با دندان و ترمیم ایجاد می‏کند تا ماندگاری دائمی و طولانی مدت داشته باشد.
  • به راحتی توسط بافت اطراف تحمل می‏شود در نتیجه از دندان‏ها و بافت‏های مرده محافظت می‏کند.
  • برای جلوگیری از نشت، آب‏بندی خوبی در حاشیه ایجاد می‏کند.
  • از بافت دندان در برابر انواع محرک‏های خارجی محافظت می‏کند.
  • مقاومت استثنایی ایجاد می‏کند.
  • در بزاق یا هر مایع دهانی دیگری حل نمی‎شود پس ماندگاری بالایی دارد.

انواع چسب دندان: ترکیب

چسب دندان را بر اساس موادی که از آن ساخته شده است، می‏توان به شش نوع تقسیم کرد:

چسب گلاس آینومر

چسب گلاس آینومر از شیشه پودر شده مخلوط با یک اسید ساخته می‏شود و برای چسبندگی بریج‏ها و تاج‏های ساخته شده از آلیاژها استفاده می‏شود پس به چینی نمی‏چسبد. از چسب گلاس آینومر برای پر کردن دندان‎های شیری کودکان استفاده می‎شود.

چسب بیوسرامیک

چسب دندانپزشکی بیوسرامیک یک ماده چسبنده دائمی است که در اشعه ایکس مات به نظر می‏رسد. این ماده معمولاً برای کار با اندودنتیک (کانال ریشه) استفاده می‏شود چون با طبیعت سازگار بوده پس می‏تواند به‏عنوان یک بافت طبیعی عمل کند یا باعث بازسازی بافت شود.

چسب اوژنول زینک اکساید

چسب زینک اکساید اوژنول، یک ماده روغنی است که برای تسکین درد پالپ به دلیل شکسته شدن دندان، استفاده می‎شود. معمولاً در مواردی که ماندگاری لازم است از آن استفاده نمی‎شود. این چسب به ویژه برای چسندگی موقت دندان با عاج بسیار مفید است. امروزه بیش‎تر شرکت‏ها، مواد مختلف آتل را به چسب زینک اکساید اوژنول اضافه می‏کنند تا ماندگاری آن بالاتر برود.

چسب زینک اکساید اوژنول به‏عنوان محصولی قوی برای چسبندگی بیشتر انواع ترمیم‏های دندانی در نظر گرفته نمی‏شود و از آن معمولاً برای چسباندن تاج‏های استنلس استیل، تاج‏های اکریلیک استفاده می‎شود.

چسب روی فسفات

چسب روی فسفات یکی از اولین چسب‎های دائمی است که در دندانپزشکی استفاده می‎شود. امروزه این چسب کاربردهای زیاد دیگری برای ترمیم‎های مختلف دندان دارد. این چسب از نظر شیمیایی به سطح دندان وصل نمی‎شود. این چسب زیاد محبوب نیست چون بعد از مدتی به دلیل اسیدیته بالا، پالپ دندان را تحریک می‎کند.

چسب رزین چسبنده

چسب رزین چسبنده، نوعی چسب دائمی دندانپزشکی است که برای ترمیم‏های سرامیکی و آلیاژی به غیر از تاج‏های محافظ ایمپلنت، روکش‏ها، ترمیم‎های غیرمستقیم رزین و بریج‎ها استفاده می‎شود.

چسب رزین زیبایی

چسب رزین زیبایی دارای رزین‏های شفاف بوده که سایه‎های مختلفی دارد. به این معنی که می‎تواند متناسب با رنگ طبیعی دندان ساخته شود. از آن برای چسباندن ترمیم‎های کامپوزیتی، سرامیکی و دندان ترک خورده استفاده می‏شود. این چسب مقاومت و کاربرد بالایی داشته و به‎خاطر ترکیب آن حل نمی‎شود.

چگونه دندانپزشکان چسب دندان را انتخاب می‏کنند؟

معمولاً دندانپزشکان با توجه به سه عامل زیر نوع چسب دندان را انتخاب می‎کنند:

طول عمر

طول عمر یکی از اصلی‏ترین عواملی است که دندانپزشک در هنگام انتخاب بهترین چسب برای شما در نظر خواهد گرفت. به عنوان مثال بسته به مدت زمان نیاز به تاج، ممکن است از چسب موقت یا دائمی استفاده کند.

ماندگاری

ماندگاری در هنگام انتخاب نوع مناسب چسب دندان بسیار مهم است و اساساً به نوع ترمیم مورد استفاده بستگی دارد. چسب دندان دائمی دوام خوبی داشته و برای ثابت نگه داشتن تاج‏ها و بریج‎های بلند مدت استفاده می‏شود. افرادی که به ماندگاری بالا نیاز ندارند می‏توانند چسب بدون اوژنول را استفاده کنند.

زیبایی شناسی

با توجه به نوع زیبایی که مورد نظر شما است، دندانپزشکان از انواع مختلفی از چسب دندان استفاده می‎کنند. بیش‎تر افراد از چسب دندان دارای رزین استفاده می‎کنند چون روشن بوده و از نظر زیبایی، خوشایند است. البته از بین بردن این چسب سخت است و ممکن است خیلی راحت رنگش تغییر کند. بنابراین هنگام تصمیم گیری در مورد نوع صحیح چسب دندان باید تمام این عوامل را در نظر داشته باشید.

روش‏های استفاده از چسب

چندین مرحله وجود دارد که دندانپزشکان معمولاً برای استفاده از چسب دنبال می‏کنند. در این مقاله ما در مورد کاربرد آن در تاج های شکسته صحبت خواهیم کرد.

چسب دندان: روشی جدید برای درمان دندان‏های شل، ترک خورده و شکسته

دندانپزشک قبل از استفاده از چسب، دهان شما را تمیز و معاینه می‏کند تا تاج های شکسته را درست کند.

  • دهان تمیز و ضدعفونی می‎شود. دندانپزشک معمولاً برای از بین بردن مایعات، یک سد لاستیکی یا رول پنبه در دهان می‎گذارد.
  • چسب مطابق با دستورالعمل درست شده و صبر می‎شود تا قوام بیاید.
  • چسب دندان را در قسمت داخلی تاج قرار می‎دهد تا بطور کامل آن‎را بپوشاند.
  • دندانپزشک تاج را روی پایه دندان قرار می‎دهد.
  • بعد از تمام شدن ترمیم، چسب اضافی پاک می‏شود.

بعد از انجام مراحل، به بیمار توصیه می‏شود که سلامت دهان و دندان خود را حفظ کرده و با دندانپزشک در تماس باشد.

آیا می‏توانید از چسب (superglue)به عنوان چسب دندان برای ترمیم دندان استفاده کنید؟

“Superglue” نام تجاری چسب‏های سیانوآکریلات است که برای طیف وسیعی از اهداف خانگی و پزشکی استفاده می‏شود. این نوع چسب برای استفاده داخلی نیست پس نباید به عنوان چسب دندان استفاده شود. حتی ممکن است بعضی از افراد به محض تماس با این چسب دچار آسم یا واکنش پوستی شوند.

چسب (Superglue) ممکن است با انواع مختلف الیاف طبیعی به عنوان مثال پنبه که معمولاً در کارهای دندانپزشکی استفاده می‏شود، واکنش جدی داشته باشد. این واکنش‏ها باعث آزاد شدن بخارات سمی شده و حتی ممکن است باعث آتش‎سوزی شود.

این چسب می‏تواند پیوندهای سریعی با پوست شما ایجاد کند. مثلا می‎خواهید دندان شکسته خود را بچسبانید، این چسب به انگشت، لب، زبان یا گونه‎های شما می‎چسبد.

نتیجهگیری

چسب دندان یک ماده شگفت‎انگیز برای ترمیم دندان آسیب دیده و محافظت از آن در برابر آسیب‎های بیش‌تر است. چسب دندان ماندگاری کوتاه مدت و بلندمدت داشته و باید زیر نظر دندانپزشک از آن استفاده شود. بعد از هر ترمیمی، بیش‎تر مراقب بهداشت دهان و دندان خود باشید. حداقل سالی یک‎ یا دوبار برای معاینه به دندانپزشکی بروید.

سوالات متداول

از چه چسبی می‏توانید روی دندانها استفاده کنید؟

دندان‏ها را می‎توان با چسب دندانپزشکی موقت یا دائمی ترمیم کرد. بیش‎ترین کاربرد آن‎ها عبارت است از:

  • گلاس آینومر برای براکت‎های ارتودنسی
  • چسب زینک اکساید اوژنول برای ترمیم‎ها
  • رزین کامپوزیت برای روکش‏ها و ارتودنسی
  • فسفات روی برای تاج‎ها و ارتودنسی

چگونه می‏‌توان با چسب دندان موقت از تاج دندان مراقبت کرد؟

مراقبت مناسب از تاج موقت شامل:

  • نجویدن غذا روی دندان تاج‎دار
  • نخوردن غذاهای چسبناک
  • رعایت بهداشت دهان و دندان
  • رعایت توصیه‎های دندانپزشک

تاج من با چسب موقت چسبانده شد و افتاد. آیا باید دوباره به دندانپزشکی بروم؟ یا میتوانم آنرا دوباره خودم بچسبانم؟

اگر تاج دندان شما با چسب موقت چسبانده شده و افتاده است، به دندانپزشکی بروید. می‎توانید از چسب دندان (OTC) استفاده کنید. البته این چسب دائمی نبوده و ماندگاری آن برای چند روز است.